Dzisiaj pokażę Wam jak zrobić pyszną i lekką masę przypominającą ptasie mleczko. Jest wykonana głównie z mleka skondensowanego, więc nie musimy się zbytnio troszczyć o jej kaloryczność. Ja uwielbiam zjeść ją sobie czasem na deser i wtedy wylewam ją do szklaneczek. Ale sprawdza się ona także świetnie do przekładania ciast- zamiast ciężkich kremów. Eksperymentujcie!
Składniki
galaretka owocowa
około 200 gram mleka skondensowanego niesłodzonego
3/4 szklanki wrzącej wody
Wykonanie
Galaretkę rozpuścić we wrzącej wodzie i zostawić do wystudzenia.
Ubić mleko. (dla orientacji – mi z tej ilości wyszło około 700 ml spienionego mleka)
Powoli wlać wystudzoną galaretkę do mleka ciągle mieszając.
Gdy już mamy jednolitą masę – przelać ją do szklaneczek i wstawić do lodówki do ściągnięcia.
Pewnie nieraz zdarzyło Wam się, że ugotowaliście na obiad zbyt dużo ziemniaków lub innych warzyw. Tak zdarzyło się i mi wczoraj. Poniższy przepis może nie jest odkrywczy ale na pewno smaczny i ratujący resztki jedzenia. A o to chodzi. Dobra kuchnia to przede wszystkim taka, w której nic się nie marnuje. Niech duch zerowaste pozostanie z nami na dłużej!
Składniki:
szklanka zblendowanych gotowanych warzyw
szklanka mąki
ok. ¾ szklanki wody
łyżeczka proszku do pieczenia
jajko (opcjonalnie- dodać szczególnie wtedy gdy nie ma gotowanych ziemniaków)
Wykonanie
Wszystkie składniki wsypać do miski i wymieszać. Dolewać wody wg. potrzeb do uzyskania średnio- gęstej konsystencji.
Nagrzać patelnię lub piekarnik. Smażyć wg. uznania: na tłuszczu lub bez. Można też piec w piekarniku.
***
Jak widać na zdjęciu część placków usmażyłam na tłuszczu, część bez niego. Cóż.. trzeba wybrać: wersję fit albo chrupiącą.
Sezon ślubny trwa w najlepsze! Nieodłącznym elementem przygotowań do tego dnia jest dla większości osób organizacja wieczorów panieńskich i kawalerskich. Jedną z zabaw na taki wieczór jest zadawanie pytań Pannie Młodej lub Panu Młodemu i weryfikowanie tego jak odpowiedziała druga strona. Może być przy tym dużo śmiechu! Trzeba jednak wiedzieć jakie pytania zadać – na ile możemy sobie pozwolić. Chodzi przede wszystkim o dobrą zabawę.
Jest wiele sposobów na jej realizację – zdajcie się na swoją fantazję. Możecie spisać pytania na kartkach i przekazać jednej stronie wcześniej a drugiej podczas wieczoru lub nagrać filmik. Poniżej znajdziecie przykłady pytań. Jest to taka wersja, na którą prawie każdy będzie miał ochotę odpowiedzieć ale polecam żebyście dodali coś od siebie. Powodzenia!
Pytania dotyczące Panny Młodej / Pana Młodego
Jaki jest Twój ulubiony kolor?
Jaki jest jej / jego kolor oczu?
Co wolisz: wódkę, wino czy piwo?
Wolisz wypad w góry, nad morze czy nad jezioro?
Kim chciałeś / chciałaś być gdy byłeś dzieckiem?
Jaka była najbardziej szalona rzecz, którą zrobiłeś /zrobiłaś?
Jaki jest Twój ulubiony sport?
Kogo wybrałeś / wybrałaś sobie na patrona bierzmowania? Dlaczego?
Jakie upominki najbardziej lubisz dostawać?
Jaki jest Twój ulubiony film?
Jaka jest Twoja ulubiona piosenka?
Co najbardziej cenisz w narzeczonej / narzeczonym?
Jak myślisz co Twoja ukochana / Twój ukochany najbardziej ceni w Tobie?
Jakich potraw nie zjadłbyś /zjadłabyś nigdy w życiu?
W której kieszeni nosisz portfel?
Gdybyś mógł / mogła wybrać dowolne miejsce na świecie, to zamieszkałbyś / zamieszkałabyś w…?
Wolisz spać od ściany czy od zewnątrz?
Śpisz na brzuchu, na plecach czy na boku?
Pytania dotyczące wspólnego życia Młodej Pary
Gdzie odbyła się Wasza pierwsza randka?
Jaka jest Wasza ulubiona piosenka?
Kto pierwszy wyciąga rękę na zgodę?
Kto będzie u Was w domu odkurzał?
Kto będzie u Was w domu zmywał ?
Kto będzie sprzątał łazienkę?
Kto będzie gotował?
Kto będzie wynosił śmieci?
Kto z Was jest bardziej kłótliwy?
Kto częściej ustępuje?
Ile chcielibyście mieć dzieci?
Kto będzie wasze dzieci uczył śpiewać, a kto liczyć?
Kto się częściej śmieje?
Te pytania na pewno dla jednych z Was są wystarczające, podczas gdy dla innych nie. I tu jest dla Was pole do szaleństw. Jeśli wiecie, że możecie sobie na więcej pozwolić to pytajcie np. o kolor bielizny czy byłych partnerów. Sky is the limit!
(Edit: 3.03.2023)
Pytania i odpowiedzi: pamiątka z wieczoru
Jeśli chcielibyście urozmaicić zabawę, mieć pamiątkę z wieczoru oraz ułatwić sobie przygotowania możecie zajrzeć do sklepu. Zaprojektowałam dla Was notesy, w których narzeczeni mogą wpisywać swoje odpowiedzi. Pytań jest więcej niż tutaj. Polecam!
Notes
Pytania dla niej
Pytania i odpowiedzi. Zabawa na wieczór panieński i kawalerski. Czy wiecie jak dobrze się znacie?
Wiele razy spotkałam się z tym, że budynki: Partenon i Panteon są ze sobą mylone. Czasem bywają traktowane jako jeden obiekt. Zupełnie mnie to nie dziwi, gdyż ich nazwy są do siebie łudząco podobne. Zatem przyjrzyjmy się im bliżej.
Rys. 1 Partenon i Panteon- porównanie. (rysunki autorskie)
Najważniejsze informacje
Partenon jest świątynią powstałą w Starożytnej Grecji na wzgórzu Akropol, której budowa rozpoczęła się w 447 r. p.n.e. Zbudowana ku czci Ateny Parthenos, została wzniesiona na planie prostokąta i otoczona z czterech stron pojedynczą kolumnadą. Posiadała dwuspadowy dach oraz dwa, bogato zdobione przyczółki. W ogólnym założeniu budynek miał być efektowny przede wszystkim z zewnątrz, ponieważ właśnie w ten sposób był oglądany. Wierni nie mieli wstępu do jego wnętrza. Do kształtowania zewnętrznej formy oprócz wysokiej jakości rzeźb wykorzystano także złudzenia optyczne, które wpłynęły znacząco na sposób postrzegania bryły.
Rys. 2 Widok Partenonu z zewnątrz (rysunek autorski, rekonstrukcja)
Panteon został wybudowany w Starożytnym Rzymie w latach 118- 128 jako świątynia wszystkich bogów. Jego bryła składa się z tradycyjnie zaprojektowanego portyku z potrójną kolumnadą oraz rotundy. Tutaj kluczowe było wnętrze- szczególnie wnętrze rotundy. Kopuła, która ją przykrywa posiada średnicę 43,2 m (dla porównania kopułą bazyliki św Piotra ma średnicę 46 m) a oculus (czyli otwór na środku) 8,5 m. Jest to budynek absolutnie przełomowy pod względem konstrukcji a także formy. Do jego budowy został użyty beton, który ułożony warstwowo (od najcięższego do najlżejszego) tworzy tak niesamowite możliwości konstrukcyjne (trawertyn, tuf, cegła, lekki pumeks wulkaniczny).
Rys. 3 Widok Panteonu z zewnątrz (rysunek autorski)
Więcej o budynkach
Partenon
Bazowe informacje
Partenon był budowany w okresie rozwoju kulturalnego w Starożytnej Grecji. W czasie trwania 50 letniego pokoju pomiędzy wojnami perskimi a wojną peloponeską. Ówczesny przywódca i wojskowy Perykles w roku 447 p.n.e. ; aby ukazać polityczną dominację państwa; zlecił spektakularną budowę na wzgórzu Akropol. Była to najprawdopodobniej odbudowa Partenonu czyli świątyni ku czci Ateny Parthenos. Architektami tego obiektu byli Kallikrates oraz Iktionos. Wykonanie posągu Ateny zostało zlecone rzeźbiarzowi Fidiaszowi. Większość obiektu została ukończona do 438 roku p.n.e. na igrzyska panatenajskie.
Bryła
Partenon jest perypterosem, czyli świątynią na planie prostokąta, którą otacza pojedyncza kolumnada. To ona wraz z rzeźbami na przyczółkach oraz belkowaniu odpowiada za zewnętrzny efekt wizualny. Budynek stanowił zatem obiekt zewnętrznej kontemplacji. We wnętrzu naosu znajdował się 11 metrowej wysokości bogato zdobiony posąg Ateny. Tło dla niego tworzyła 2 kondygnacyjna kolumnada. Przez to rzeźba sprawiała wrażenie jeszcze wyższej niż była w rzeczywistości Budynek stanowi mieszankę elementów doryckich i jońskich. Zewnętrzna kolumnada posiada kolumny w stylu doryckim. W jońskim natomiast najprawdopodobniej wewnętrzne, które otaczały rzeźbę.
Dalsze losy budynku
Partenon wielokrotnie zmieniał swoją funkcję. Ok. 600 r. został przekształcony na chrześcijański kościół a następnie w 1458 r. na meczet. W XVII wieku znajdował się w nim magazyn amunicji, który w 1687 r. został w większości zniszczony przez jej wybuch.
Rys. 4 Widok na wzgórze Akropol (opracowanie autorskie, rekonstrukcja)
Panteon
Bazowe informacje
Panteon, inaczej Sancta Maria Rotonda, został ufundowany przez cesarza Hadriana i wybudowany w Rzymie w latach 118-128. Była to świątynia wszystkich bogów, która ok. 609 r. została zamieniona na kościół przez papieża Bonifacego IV.
Rys. 5 Wnętrze panteonu (rysunek autorski)
Bryła
Budynek jest połączeniem ówcześnie tradycyjnych form architektonicznych z zupełnie nowatorską konstrukcją. Tradycyjny portyk z potrójną kolumnadą wprowadza odbiorcę wprost do rotundy zaprojektowanej na planie okręgu. Jest ona przykryta kopułą o średnicy 43,2 m z oculusem o średnicy 8,5m. Do budowy obiektu został użyty beton, który ułożony warstwowo (od najcięższego do najlżejszego) tworzy tak niesamowite możliwości konstrukcyjne (trawertyn, tuf, cegła, lekki pumeks wulkaniczny).
Rys. 6 Widok kopuły z oculusem (rysunek autorski)
Dalsze losy budynku
Ok. 609 roku Panteon został przekazany papieżowi Bonifacemu IV, który zaadaptował świątynię na kościół chrześcijański. Wiele elementów wnętrza zostało z niego usuniętych. Po obu stronach budynku zostały dobudowane wieże, które następnie usunięto. Obecnie obiekt pełni funkcję kościoła katolickiego.
Bibliografia
Watkin D., Historia architektury zachodniej, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 2001, 2006.
Koch W., Style w architekturze. Arcydzieła budownictwa europejskiego od antyku po czasy współczesne, Wydawnictwo Weltbild, Warszawa 2011.
The Editors of Encyclopaedia Britannica: Parthenon. W: Encyklopedia Britannica. Encyclopædia Britannica, inc., 2018-11-01. (ang.)
Spis ilustracji
Rys. 1 Partenon i Panteon- porównanie. (rysunki autorskie)
Rys. 2 Widok Partenonu z zewnątrz (rysunek autorski, rekonstrukcja)
Rys. 3 Widok Panteonu z zewnątrz (rysunek autorski)
Rys. 4 Widok na wzgórze Akropol (opracowanie autorskie, rekonstrukcja)
Dzisiaj podam Wam szybki przepis na wykonanie pożywnych batonów. Płatki owsiane, kakao i bakalie to idealne połączenie! Jest to przekąska w wersji lekko słodkiej, niemal deserowej. (Jeśli jednak będziecie mieli ochotę na coś słodszego i mniej lekkiego, wystarczy olej kokosowy zastąpić masłem i dodać cukier.)
Składniki:
2/3 szklanki płatków owsianych
⅓ szklanki bardzo drobno pokrojonych bakalii
½ szklanki kakao
½ szklanki oleju kokosowego
2 łyżki syropu klonowego
Wykonanie:
Rozpuść w garnku olej kokosowy, dodaj kakao, syrop klonowy i wymieszaj.
Do masy w garnku dosyp płatki owsiane i bakalie. Gotuj na wolnym ogniu przez 5 minut mieszając.
Wykładaj masę do foremek albo na papier do pieczenia aby później pokroić.
Włóż do lodówki.
Smacznego!
PS Pamiętajcie włożyć ciastka do lodówki. To warunek do tego aby się ściągnęły 😉
Zastanawialiście się kiedyś jak upiec bułki? Na ich wykonanie trzeba znaleźć co prawda trochę czasu ale za to są pyszne – szczególnie zjedzone niedługo po upieczeniu. No i ich przygotowanie może się okazać świetnym pomysłem na spędzenie czasu z rodziną. Zapraszam!
Składniki (na 4 bułki):
250 gram mąki pszennej (ja użyłam typu 550)
2 łyżki roztopionego masła
pół łyżeczki soli (opcjonalnie)
pół łyżeczki cukru
⅛ kostki drożdży (czyli ok. 12 gram)
150 ml ciepłego mleka (ale nie gorącego)
ok. 10 ml mleka (do posmarowania)
garść ziaren np. słonecznika – opcjonalnie
Sposób wykonania
Przygotuj drożdże:
Podgrzej mleko.
Włóż drożdże do naczynia, posyp cukrem, dolej mleko, wymieszaj.
Odstaw na ok. 10 minut.
Wsyp do dość dużej miski przesianą na sicie mąkę.
Rozpuść masło i wystudzone wlej do mąki. Dodaj sól.
Wlej (po 10 minutach) drożdże z mlekiem i cukrem do miski. Zamieszaj.
Wyrabiaj ciasto tak długo aby odchodziło od miski i chwilę dłużej (około 5 min). W razie potrzeby podsyp niewielką ilością mąki.
Posyp ciasto niewielką ilością mąki, przykryj ściereczką, postaw w ciepłe miejsce do wyrośnięcia na ok 40-60 minut.
Wyłóż blachę papierem.
Zagnieć ciasto aby miało gładką powierzchnię.
Podziel na 4 części.
Uformuj bułeczki, połóż na blachę, przykryj ściereczką i poczekaj ok 40 minut.
Włącz piekarnik na grzenie góra-dół na 220 stopni.
Zrób nacięcia na bułeczkach (np na krzyż) i posmaruj niewielką ilością mleka. Jeśli chcesz – posyp z wierzchu ziarnami.
Włóż do nagrzanego piekarnika i piecz ok 15- 20 min. (możesz włożyć na 2 półkę od dołu.)
Po wyjęciu z piekarnika studź na kratce.
Smacznego!
***
Podałam ilość składników na 4 bułki, ponieważ jest to ilość, którą łatwo wyrobić ręką. Jeśli planujecie większą ilość – polecam podzielić ciasto właśnie w taki sposób. No chyba, że macie więcej siły, większą rękę albo robota 🙂
Ile razy zdarza Wam się wyrzucić jakiś przedmiot, którego teoretycznie nie potrzebujecie ale za bardzo nie wiecie co z nim zrobić? Z drugiej strony czasem kupujemy coś zupełnie niepotrzebnie wydając przy tym pieniądze.
Wiadomo, że wszystkich śmieci z domu nie da się użyć ponownie ale czasem przed zakupem czegoś potrzebnego można zastanowić się czy nie jesteśmy w stanie zrobić małego upcyclingu.
To od początku. Czym jest upcycling?
Zapewne słyszeliście wiele pojęć związanych z ponownym użyciem przedmiotów. Niektórzy mówią „reuse”, wtedy gdy np. przeczytaną gazetę użyją ponownie i włożą ją w czubki butów aby się nie zapadały. Taka gazeta potem ląduje na śmietniku i bywa recyclingowana, czyli poddawana odpowiedniej obróbce i powstaje z niej np. papier toaletowy. Właśnie taki przykład recyclingu niektórzy nazywają downcyclingiem. Jest to utworzenie materiału o wartości niższej niż wyjściowa (choć pewnie zależy co to była za gazeta 🙂 ). Upcycling to przeciwieństwo downcyclingu. Czyli tworzymy przedmiot o większej wartości.
To jaki jest mój pomysł na dzisiejszy domowy upcycling?
Ostatnio potrzebowałam pudełek na regał. Już miałam je kupić, gdy pomyślałam, że jest to zupełnie bez sensu. Mam w domu przeróżne kartony, które warto wykorzystać. Co jeszcze miałam? T-shirty przeznaczone już na szmatki oraz jakiś reklamowy katalog przejrzany zaledwie jednokrotnie.
Hmmm… Ty tylko czy będzie to czasochłonne? Niekoniecznie.
Poniżej przedstawię Wam dwie realizacjie takich pudełek. Pierwsza, w przeciwieństwie do drugiej, jest rzeczywiście bardzo czasochłonna więc polecam go tym z dostępnym wolnym czasem i chęciami do takiej pracy.
Zaczynamy!
Ekspresowa wersja
Materiały:
Karton
Stara koszulka
Wykonanie:
Włóż do środka części kartonu służące do otwierania albo je utnij.
Wyłóż karton koszulką.
Jeśli potrzebujesz, to pozaszywaj odpowiednio koszulkę. Nie jest to konieczne ale możesz chcieć aby idealnie przylegała do pudełka czy żeby w środku nie było prześwitów.
Bardziej czasochłonna
Materiały
Stare czasopismo, gazeta itp. (bardziej trwałe będzie użycie gazety z papierem z połyskiem)
Karton
Dobry klej (ja użyłam kleju w pistolecie)
Patyczek do szaszłyków (dla ułatwienia, nie jest niezbędny)
Wykonanie
Utnij elementy pudełka służące do otwierania.
Wykonaj ruloniki z gazety (możesz pomóc sobie patyczkami do szaszłyków) i pozaklejaj ich końcówki.
Podocinaj je na odpowiednią długość i przyklej do kartonu od zewnątrz (możesz pomóc sobie sklejając je bezbarwną taśmą klejącą).
Wyłóż karton w środku i lekko na zewnątrz koszulką.
Gotowe!
Powyższe pomysły to dopiero początek. Dajcie znać czy potrzebujecie więcej tematów związanych z diy.
Poniżej przedstawię Wam przepis na lekkie muffinki, którymi z powodzeniem można poczęstować także dziecko. Bardzo polecam tę wersję. Naturalnie słodkie – bez cukru – dzięki bananowi i syropowi klonowemu. Co więcej te muffinki bardzo przypadły do gustu mojemu 10 miesięcznemu synowi. Dzięki odpowiedniej konsystencji z powodzeniem jest je w stanie zjeść sam – bez niczyjej pomocy. Polecam!
Składniki (Porcja na ok. 9 muffinek)
2/3 szklanki mąki pszennej
0,5 łyżeczki sody oczyszczonej
½ łyżeczki proszku do pieczenia
1 jajko
1 łyżka kakao
1,5 banana
2 łyżki syropu klonowego
4 łyżki jogurtu
2 łyżki roztopionego oleju kokosowego
0,5 jabłka startego na tarce o grubych oczkach
Wykonanie
Nagrzej piekarnik do 180 stopni, najlepiej z termoobiegiem.
Do miski wsyp mąkę, sodę oczyszczoną, proszek do pieczenia, kakao i rozbij całe jajko. Zamieszaj.
Do blendera wrzuć banana, jogurt, syrop klonowy i roztopiony olej kokosowy.
Zawartość blendera wlej do miski i wymieszaj tak aby mieć jednolitą masę.
Zetrzyj na tarce pół jabłka i dodaj do masy, zamieszaj.
Czy wiedzieliście co znajdowało się na początkach chrześcijaństwa w miejscu obecnej bazyliki św. Piotra? Zastanawialiście się kiedyś czym jest bazylika i skąd pochodzi ta forma budynku? Ten artykuł udzieli odpowiedzi na te oraz wiele innych pytań. Wyruszmy w podróż po architekturze bazylik!
Spory o pochodzenie bazyliki
Zwykle gdy mówimy o bazylice mamy na myśli tytuł honorowy udzielany kościołom w Kościele katolickim. Czy jest to jednak jedyne znaczenie tego słowa? Skąd ono pochodzi?
Pierwotne znaczenie słowa “bazylika” jest pochodzenia greckiego i oznacza “królewski”. Czy to oznacza, że architektura naszych współczesnych bazylik jest inspirowana świątyniami greckimi? Najprawdopodobniej nie. A na pewno nie w sposób bezpośredni. Greckie świątynie były otoczone wokół kolumnadą, wierni nie mogli do nich wchodzić, a wnętrze było zwykle także mniej rozbudowane niż naszych kościołów.
Rys. 1 Partenon- grecka świątynia (szkic autorski)
Gdy poszukamy dalej okaże się, że w Starożytnym Rzymie budowano budynki użyteczności publicznej zwane bazylikami. Były to obszerne i wielofunkcyjne obiekty. Składały się one z kilku naw i posiadały apsydy- zupełnie jak współczesne kościoły. To właśnie rzymskie bazyliki były przez wiele lat uznawane za bezpośrednią inspirację dla wczesnochrześcijańskich bazylik. Czy jednak słusznie?
W 1917 roku dokonano bardzo ciekawego odkrycia. Okazało się, że w Rzymie przy Porta Maggiore znajduje się podziemna świątynia. Nie była to jednak świątynia związana z chrześcijaństwem, ale budowlą kultu jednej z pogańskich sekt. Pochodzi ona prawdopodobnie z I wieku naszej ery. Jest to małe pomieszczenie mające nie więcej niż 12 metrów długości. Posiada: nawę główną, nawy boczne, filary, apsydę. Wygląda zupełnie jak chrześcijańska kaplica. Wiele osób zatem dopatruje się w świątyni przy Porta Maggiore najbardziej bezpośredniego wpływu na kształt wczesnochrześcijańskich bazylik.
Myślę, że architektura zarówno wtedy jak i dzisiaj się przenika wywierając na siebie wpływ. Przedstawię Wam dokładniej jak wyglądały bazyliki rzymskie, które na świątynie przy Porta Maggiore miały bez wątpienia wpływ.
Rys. 2 Szkic formy bazyliki przy Porta Maggiore w Rzymie (szkic autorski)
Starożytny Rzym
Forma architektoniczna nazwana bazyliką, która pojawiła się w Starożytnym Rzymie była reprezentacyjną budowlą, która pełniła wiele funkcji. Był to zarówno targ, giełda, jak i sąd. Lokalizowano ją przy placach targowych. Stała się także stałym elementem forum (przestrzeni o funkcjach społecznych, politycznych oraz reprezentacyjnych).
Rzymska bazylika była budynkiem wielonawowym. Jego nawa główna była podwyższona i była bezpośrednio doświetlona. Oddzielona była od naw bocznych rzędami kolumn lub filarów. Posiadała apsydę znajdującą się najczęściej przy krótszej ścianie budynku, naprzeciwko wejścia. Apsyda była miejscem podkreślonej randze: sprawowano tam sądy, nadzorowano targ itp.
Rys. 3 Bazylika Maksencjusza w Rzymie. Rzut, przekroje. (autorska grafika na podstawie materiałów z: /www.flickr.com/ oraz Koch W., Style w architekturze. Arcydzieła budownictwa europejskiego od antyku po czasy współczesne, Wydawnictwo Weltbild, Warszawa 2011.)
Bazylika jako forma
Forma rzymskiej bazyliki została zaadaptowana do potrzeb Kościoła katolickiego. Pierwsi chrześcijanie zdecydowali się więc na wykorzystanie istniejącej formy budynku świeckiego. Zarówno funkcjonalnie (służyła do odbywania się zgromadzeń), jak i ideowo (była pozbawiona skojarzeń związanych z pogaństwem) odpowiadała wymaganiom tworzonego Kościoła.
Była ona wielokrotnie modyfikowana i dostosowywana do aktualnie panującej mody czy też osiągnięcia określonych celów projektowych. Jednakże aby rozpoznać bazylikę wystarczy przyjrzeć się dwóm kluczowym elementom, które są niezmienne. Bazylika:
to kościół podłużny, którego nawa główna jest wyższa od naw bocznych,
posiada okna umieszczone powyżej dachu naw bocznych.
Rys. 4 Schemat bazyliki wczesnochrześcijańskiej (rysunek autorski na podstawie materiałów z: Koch W., Style w architekturze. Arcydzieła budownictwa europejskiego od antyku po czasy współczesne, Wydawnictwo Weltbild, Warszawa 2011.)
Bazylika wczesnochrześcijańska
Bazylika wczesnochrześcijańska swoją formą symbolizuje drogę ku świętości. Na jej końcu znajduje się apsyda z ołtarzem, gdzie dokonuje się przeistoczenie. Taka bazylika składa się zwykle z nawy głównej i dwóch naw bocznych oddzielonych od nawy głównej rzędami kolumn. Wspomniana wcześniej apsyda znajdowała się po stronie wschodniej kościoła. Po stronie zachodniej kruchta (tzw. narteks) oraz atrium. W tej formie najważniejsze było to, że tworzyła miejsce gdzie wierni mogli się gromadzić oraz klarowność motywu drogi.
Rys. 5 Rzut wczesnochrześcijańskiej bazyliki św. Piotra (grafika autorska na podstawie materiałów z: https://encyklopedia.pwn.pl)
Podsumowując, elementy bazyliki były rozmieszczone od zachodu w następujący sposób:
otwarte atrium ze studnią i kolumnowymi krużgankami
narteks, czyli przedsionek
nawę główną wyższą od naw dwóch lub czterech naw bocznych
transept, czyli nawa poprzeczna
ołtarz
apsyda z tronem biskupim, czyli katedrą.
Stara bazylika św. Piotra
Przykładem wczesnochrześcijańskiej bazyliki jest nieistniejąca już bazylika św. Piotra w Rzymie. Jej budowa rozpoczęła się ok. 324 r. w miejscu, gdzie znajduje się obecny kościół pod tym samym wezwaniem. Została wzniesiona jako memori nad grobem świętego Piotra. Było to więc martyrium będące celem licznych pielgrzymek. Dlatego właśnie między nawą główną a absydą zlokalizowano bardzo szeroki transept (miejsce po którym mogliby krążyć wierni aby oddać cześć memori świętego, które usytuowane było pod baldachimem wspartym na spiralnie skręconych kolumnach). Była to bazylika 5 nawowa. Ściany nawy głównej wsparte były na architrawach. Przed bazyliką znajdowało się atrium, na środku którego zlokalizowana była fontanna w kształcie szyszki służąca do rytualnego obmywania. Budynek został rozebrany w 1506 roku.
Rys. 6 Wczesnochrześcijańska bazylika św. Piotra (szkic autorski na podstawie rysunku: H.W. Brewera z 1891r.)
Mam nadzieję, że ten artykuł przedstawił Wam kilka ciekawostek związanych z powstawaniem bazylik. Wiecie już, że nie tylko kościoły bywały bazylikami oraz o tym, iż nie każdy kościół jest bazyliką. Życzę Wam dużo radości z poszukiwania tego typu budynków w Waszych miejscowościach!
Bibliografia:
Koch W., Style w architekturze. Arcydzieła budownictwa europejskiego od antyku po czasy współczesne, Wydawnictwo Weltbild, Warszawa 2011.
Pevsner N., Historia architektury europejskiej, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 2013.
Watkin D., Historia architektury zachodniej, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 2001, 2006.
Rys. 1 Partenon- grecka świątynia (szkic autorski)
Rys. 2 Szkic formy bazyliki przy Porta Maggiore w Rzymie (szkic autorski)
Rys. 3 Bazylika Maksencjusza w Rzymie. Rzut, przekroje. (autorska grafika na podstawie materiałów z: /www.flickr.com/ oraz Koch W., Style w architekturze. Arcydzieła budownictwa europejskiego od antyku po czasy współczesne, Wydawnictwo Weltbild, Warszawa 2011.)
Rys. 4 Schemat bazyliki wczesnochrześcijańskiej (rysunek autorski na podstawie materiałów z: Koch W., Style w architekturze. Arcydzieła budownictwa europejskiego od antyku po czasy współczesne, Wydawnictwo Weltbild, Warszawa 2011.)
Rys. 5 Rzut wczesnochrześcijańskiej bazyliki św. Piotra (grafika autorska na podstawie materiałów z: https://encyklopedia.pwn.pl)
Rys. 6 Wczesnochrześcijańska bazylika św. Piotra (szkic autorski)
Mama Architekt 